A Level Physics 2026: Cấu trúc đề thi, luyện thi đạt A
A Level Physics là môn Vật lý bậc Advanced Level của Cambridge International AS & A Level hoặc Pearson Edexcel International A Level, gồm phần AS về cơ học, sóng, điện học và phần A Level về trường, nhiệt, lượng tử, hạt nhân. Điểm số đến từ kiến thức, kỹ năng xử lý dữ kiện và kỹ năng thực hành, nên cách học cần rộng hơn việc nhớ công thức. Bài viết này sẽ so sánh nội dung, cấu trúc đề, cách tính grade của hai hãng thi và hướng dẫn cách ôn thi, tự học. Cùng theo dõi nhé!
- A Level Physics là gì và học những nội dung nào?
- Chương trình A Level Physics của Cambridge và Pearson Edexcel khác nhau thế nào?
- A Level Physics khó đến mức nào và chủ đề nào khó nhất?
- Cấu trúc bài thi và cách tính điểm, quy đổi grade A Level Physics
- Phương pháp học và ôn thi A Level Physics hiệu quả, có thể tự học không?
- Câu hỏi thường gặp
A Level Physics là gì và học những nội dung nào?

A Level Physics là chương trình Vật lý bậc Advanced Level, có thể học theo lộ trình hai năm với phần AS ở năm đầu. Bài này xét hai chương trình là Cambridge International AS & A Level Physics 9702 và Pearson Edexcel International A Level Physics. Cả hai đều chia nội dung thành phần AS và phần A Level, và đều chấm kỹ năng thực hành bên cạnh lý thuyết.
Syllabus Cambridge có 25 chủ đề: 11 chủ đề thuộc AS và 14 chủ đề học thêm ở A Level (số 12 đến 25). Bảng dưới gom chúng thành từng nhóm.
| Nhóm nội dung | Chủ đề trong syllabus Cambridge | Phần học |
|---|---|---|
| Nền tảng và cơ học | Physical quantities and units, Kinematics, Dynamics, Forces, density and pressure, Work, energy and power | AS |
| Vật liệu | Deformation of solids | AS |
| Sóng | Waves, Superposition | AS |
| Điện học | Electricity, D.C. Circuits | AS |
| Hạt | Particle physics | AS |
| Chuyển động và trường | Motion in a circle, Gravitational fields, Oscillations | A Level |
| Vật lý nhiệt | Temperature, Ideal gases, Thermodynamics | A Level |
| Điện và từ | Electric fields, Capacitance, Magnetic fields, Alternating currents | A Level |
| Vật lý hiện đại | Quantum physics, Nuclear physics, Medical physics, Astronomy and cosmology | A Level |
Syllabus 2025 đến 2027 của Cambridge [1] ước tính khoảng 180 guided learning hours cho AS và khoảng 360 giờ cho A Level. Syllabus cũng nêu học sinh nên đã học Physics hoặc Co-ordinated Science ở mức tương đương Cambridge IGCSE hoặc Cambridge O Level.
Syllabus ghi rõ Paper 4 cần kiến thức từ nội dung AS. Vì vậy con nên ôn động học, động lực học, công và năng lượng song song khi học chuyển động tròn hay dao động điều hòa.
Yêu cầu môn học của đại học khác nhau theo từng trường và từng ngành, nên con cần đối chiếu trang tuyển sinh trước khi chốt môn.
>>> Xem thêm: Past Paper A Level Physics : Kho đề thi và chiến thuật đạt A*
Chương trình A Level Physics của Cambridge và Pearson Edexcel khác nhau thế nào?
Theo Pearson Edexcel IAL Physics 2018 [2], bản này bắt đầu giảng dạy từ tháng 9/2018 và có kỳ thi ngoài đầu tiên năm 2019. Specification đọc là Issue 3, tháng 7/2021; các unit đều có kỳ thi January, June và October. Pearson khuyến nghị học sinh có Level 2 Physics (như GCSE) cùng GCSE Mathematics hoặc tương đương, còn đề chỉ có tiếng Anh với trình độ khuyến nghị B2 theo CEFR.
Bảng dưới đặt hai chương trình cạnh nhau ở những điểm ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch học:
| Tiêu chí | Cambridge 9702 | Pearson Edexcel IAL |
|---|---|---|
| Đơn vị đánh giá | 5 paper | 6 unit |
| Kỳ thi | June và November, trường ở India có thêm March | January, June, October |
| Thi lại | Không giới hạn số lần | Thi lại bất kỳ unit nào, tính the better of the two most recent attempts |
Cambridge có ba lộ trình thi, và lộ trình ảnh hưởng đến cách chia khối lượng ôn:
- Chỉ AS: Thi Paper 1, 2, 3 trong cùng một kỳ.
- A Level chia hai năm: Năm 1 thi AS, năm 2 thi Paper 4 và 5. Điểm AS được bảo lưu theo các quy tắc và giới hạn thời gian trong Cambridge Handbook.
- A Level một kỳ: Thi cả 5 paper cùng lúc.
Về quy định mới, trang key-dates của Pearson [3] cho biết bản 2018 thi được các kỳ January, June, October 2027. Từ January 2028, IAS bản 2027 mới có Unit 1, còn IAS 2018 thi lại lần cuối vào June 2028 và IAL 2018 vào June 2029; học sinh không được trộn unit giữa bản hiện hành và bản mới. Trang này cũng ghi rằng nội dung cuối cùng và mọi ngày thi chính thức cần được Qualifications phê duyệt trước khi công bố.
Con nên bắt đầu từ trường đang học khi chọn Cambridge hay Pearson. Với Cambridge, trường đăng ký thi và thuộc một administrative zone có timetable riêng, còn Pearson có thêm kỳ January và cho thi lại từng unit. Hãng thi và lộ trình của trường cần được xác nhận trước khi so sánh chi tiết nội dung.
>>> Xem thêm: Ôn Thi A Level : Lộ Trình Học Hiệu Quả Để Đạt A/A*
A Level Physics khó đến mức nào và chủ đề nào khó nhất?
Cambridge chia Assessment Objectives cho cả AS và A Level như sau: AO1 Knowledge and understanding 40%, AO2 Handling, applying and evaluating information 40%, AO3 Experimental skills and investigations 20%. Ở Paper 1, 2 và 4, điểm chia đều 50% AO1 và 50% AO2. Như vậy một nửa số điểm của các paper lý thuyết nằm ở việc xử lý, vận dụng và đánh giá thông tin.
Phần Toán trong Physics có quy định rõ ở Pearson: Tối thiểu 40% tổng điểm các bài thi dành cho toán ở Level 2 trở lên. Theo từng unit, mức tối thiểu là 32 điểm ở Unit 1 và 2, 20 điểm ở Unit 3 và 6, 36 điểm ở Unit 4 và 5. Unit 4 và 5 còn có thể có câu hỏi synoptic.
Các chủ đề sau có nhiều đại lượng liên quan đến nhau, nên con có thể chia thêm thời gian cho chúng; mức khó thực tế tùy từng con:
- Trường hấp dẫn, điện trường, từ trường: Ba chủ đề cùng nói về trường, nên cần phân biệt rõ đại lượng và quy ước hướng của từng loại.
- Khí lý tưởng và nhiệt động lực học: Nhiều đại lượng liên kết với nhau, nên cần kiểm tra đơn vị ở từng bước.
- Quantum physics và Nuclear physics: Nhiều thuật ngữ mới, và câu giải thích cần dùng đúng thuật ngữ.
AO2 yêu cầu xử lý, vận dụng và đánh giá thông tin, nên chỉ thay số vào công thức chưa đủ: Con phải tự chọn công thức phù hợp với dữ kiện đề cho.
Mark scheme cho thấy câu trả lời cần có những ý nào để đạt điểm. Khi làm past papers, con nên chấm từng dòng theo mark scheme, rồi đọc examiner report của kỳ đó nếu có. Cách này giúp thấy chỗ mất điểm, bên cạnh việc kiểm tra đáp số.
>>> Xem thêm: Kỹ Thuật Thi A Level : Chiến Thuật Phòng Thi Giúp Đạt A*
Cấu trúc bài thi và cách tính điểm, quy đổi grade A Level Physics
Cambridge tách bài thi thành 5 paper: Paper 1 đến 3 thuộc AS, còn Paper 4 và 5 chỉ có ở A Level đầy đủ. Bảng dưới tổng hợp hình thức, thời gian, điểm và tỷ trọng.
| Paper | Hình thức | Thời gian | Điểm | Tỷ trọng AS | Tỷ trọng A Level |
|---|---|---|---|---|---|
| Paper 1 | Multiple Choice, 40 câu trắc nghiệm nội dung AS | 1 giờ 15 phút | 40 | 31% | 15.5% |
| Paper 2 | AS Level Structured Questions | 1 giờ 15 phút | 60 | 46% | 23% |
| Paper 3 | Advanced Practical Skills, làm thực hành và trả lời câu hỏi cấu trúc | 2 giờ | 40 | 23% | 11.5% |
| Paper 4 | A Level Structured Questions | 2 giờ | 100 | Không có | 38.5% |
| Paper 5 | Planning, Analysis and Evaluation, hai câu bắt buộc | 1 giờ 15 phút | 30 | Không có | 11.5% |
Pearson dùng 6 unit, mỗi unit thi viết riêng:
| Unit | Tên và mã | Thời gian | Điểm | Tỷ trọng trong IAS hoặc IA2 | Tỷ trọng trong IAL |
|---|---|---|---|---|---|
| Unit 1 | Mechanics and Materials (WPH11/01) | 1 giờ 30 phút | 80 | 40% | 20% |
| Unit 2 | Waves and Electricity (WPH12/01) | 1 giờ 30 phút | 80 | 40% | 20% |
| Unit 3 | Practical Skills in Physics I (WPH13/01) | 1 giờ 20 phút | 50 | 20% | 10% |
| Unit 4 | Further Mechanics, Fields and Particles (WPH14/01) | 1 giờ 45 phút | 90 | 40% | 20% |
| Unit 5 | Thermodynamics, Radiation, Oscillations and Cosmology (WPH15/01) | 1 giờ 45 phút | 90 | 40% | 20% |
| Unit 6 | Practical Skills in Physics II (WPH16/01) | 1 giờ 20 phút | 50 | 20% | 10% |
Tỷ trọng công bố không bằng tỷ lệ điểm thô. Ở Cambridge AS, ba paper có tổng 140 điểm thô, trong đó Paper 3 chiếm 40 điểm, khoảng 29%, nhưng tỷ trọng công bố của Paper 3 là 23%. Vì vậy con không nên tự cộng điểm thô để đoán grade.
Về thang điểm, Cambridge chấm AS theo a đến e và A Level theo A* đến E. Pearson chấm IAS theo 5 bậc A đến E, chỉ tính Unit 1, 2, 3, còn IAL theo 6 bậc A* đến E và tính cả 6 unit.
Ngưỡng điểm (grade boundaries) được hãng thi công bố riêng, và các nguồn đã đọc không ghi con số hay hệ số quy đổi cụ thể nào. Con cần tra đúng hãng thi và đúng kỳ thi khi muốn biết mốc điểm.
Khi chấm một đề luyện tập, con có thể đọc kết quả theo các bước sau:
- Chấm từng paper hoặc unit theo mark scheme và ghi điểm riêng, không gộp thành một con số.
- Tách điểm lý thuyết với điểm phần thực hành (Paper 3, Paper 5, Unit 3, Unit 6), rồi đối chiếu với bảng ngưỡng điểm của kỳ thi mục tiêu.
>>> Xem thêm: A Level Du Học Úc : Lộ Trình Vào Đại Học Top Đầu Nước Úc
Phương pháp học và ôn thi A Level Physics hiệu quả, có thể tự học không?
Lộ trình ôn thi A Level Physics hợp lý đi từ cấu trúc đề đến lỗi sai của từng con:
- Bước 1: In syllabus hoặc specification làm danh sách kiểm tra, đánh dấu từng chủ đề theo mức đã nắm.
- Bước 2: Học theo chủ đề và ghi một trang tóm tắt gồm định nghĩa, công thức, đơn vị, điều kiện áp dụng.
- Bước 3: Làm past papers theo chủ đề trước, sau đó làm đề đủ thời gian.
- Bước 4: Lập sổ lỗi, ghi nguyên nhân mất điểm là thiếu kiến thức, sai toán, đọc sai đề hay trình bày thiếu ý.
- Bước 5: Luyện riêng kỹ năng thực hành: Lập bảng số liệu, vẽ đồ thị, đánh giá sai số.
- Bước 6: Thi thử trọn vẹn trong điều kiện tính giờ, rồi quay lại sổ lỗi để điều chỉnh kế hoạch.
Paper 4 có 100 điểm trong 2 giờ, khoảng 1,2 phút một điểm, còn Paper 5 có 30 điểm trong 1 giờ 15 phút, khoảng 2,5 phút một điểm. Mỗi điểm ở Paper 5 có nhiều thời gian hơn, nên con cần tập suy nghĩ và trình bày kỹ ở dạng bài này.
Pearson tính 20% điểm IAL cho kỹ năng thực hành, chia đều cho Unit 3 và Unit 6, mỗi unit 10%. Ở Cambridge, Paper 3 và Paper 5 chấm 100% AO3. Với tỷ trọng đó, bỏ qua phần thực hành sẽ làm mất một phần đáng kể của grade cuối.
Phần lý thuyết có thể tự học nếu con dùng syllabus làm danh sách kiểm tra và chấm bài theo mark scheme. Paper 3 của Cambridge gồm làm thực hành thật nên cần dụng cụ thí nghiệm, còn Unit 3 và Unit 6 của Pearson thi viết. Cambridge đăng ký thi theo trường, mỗi trường thuộc một administrative zone với timetable riêng, nên con cần hỏi cách đăng ký thi trước khi lên kế hoạch tự học.
Đề của cả hai hãng chỉ có tiếng Anh, nên con cần luyện đọc đề và viết câu trả lời bằng thuật ngữ vật lý tiếng Anh ngay từ các chủ đề đầu.
>>> Xem thêm: Chi phí A Level chi tiết [year-thok]: Phân tích toàn diện và chiến lược tối ưu ngân sách
Câu hỏi thường gặp
A Level Physics có thật sự khó không?
Mức khó phụ thuộc vào nền tảng Physics ở IGCSE hoặc GCSE, nền Toán và thói quen luyện past papers. Tài liệu hai hãng không có thống kê về độ khó, nhưng Cambridge có 25 chủ đề và 40% điểm thuộc AO2, phần xử lý và vận dụng thông tin.
Chủ đề nào khó nhất trong A Level Physics?
Tài liệu của hai hãng không có thống kê chủ đề khó nhất. Các chủ đề có nhiều đại lượng liên kết, như trường, khí lý tưởng và lượng tử, thường cần thêm thời gian ôn. Sổ lỗi từ các đề luyện tập của con cho thấy chủ đề nào cần ưu tiên.
66% Trong A Level Physics được grade mấy?
Chưa thể trả lời bằng một con số. Ngưỡng điểm do hãng thi công bố riêng, và 66% điểm thô chưa phải kết quả đã quy đổi theo tỷ trọng từng paper hoặc unit. Con nên tra bảng grade boundaries của đúng hãng thi và đúng kỳ thi.
Có thể tự học A Level Physics không?
Phần lý thuyết có thể tự học nếu con dùng syllabus làm danh sách kiểm tra và chấm bài bằng mark scheme. Phần thực hành khó tự làm vì Paper 3 của Cambridge gồm làm thực hành thật, và con cần xác nhận cách đăng ký thi qua trường.
A Level Physics gồm những chủ đề chính nào?
Cambridge có 11 chủ đề AS, từ đơn vị, động học, động lực học đến sóng, điện học và vật lý hạt. Phần A Level thêm 14 chủ đề từ chuyển động tròn đến thiên văn học. Pearson chia nội dung thành 6 unit, trong đó Unit 1 đến 3 thuộc IAS và Unit 4 đến 6 thuộc IA2.
Học A Level Physics cần giỏi Toán đến mức nào?
Pearson quy định tối thiểu 40% tổng điểm các bài thi dành cho toán ở Level 2 trở lên, và khuyến nghị GCSE Mathematics hoặc tương đương. Phần syllabus Cambridge đã đọc không nêu tỷ lệ tương ứng. Vì vậy con nên rà lại nền Toán, nhất là biến đổi công thức và đọc đồ thị, trước khi vào phần A Level.
Nên chọn Cambridge hay Pearson Edexcel khi học A Level Physics?
Nên bắt đầu từ trường con đang học và lộ trình trường đăng ký. Cambridge thi June và November với 5 paper, Pearson thi January, June, October với 6 unit và cho thi lại từng unit. Sau khi xác nhận hãng thi, con mới so sánh chi tiết nội dung.
Tham khảo:
- https://www.cambridgeinternational.org/Images/664565-2025-2027-syllabus.pdf
- https://qualifications.pearson.com/en/qualifications/edexcel-international-advanced-levels/physics-2018.html
- https://qualifications.pearson.com/en/qualifications/edexcel-international-advanced-levels/chemistry-2027/key-dates.html